DASLOOK
Allium ursinum
Voorjaarsreiniger
Wie het geluk heeft om velden vol bloeiende daslook tegen te komen op een ochtend in mei is een geluksvogel….. De witte bloemen, die net sterretjes zijn, geven een sprookjesachtige sfeer aan de beboste heuvels. Ik zag de eindeloze daslook-velden voor het eerst in Zuid-Limburg, maar het kruid groeit ook gewoon in het Amsterdamse Bos of in het Stadspark “de Hout” in Alkmaar.
Daslook is een echt voorjaarskruid, hij reinigt het bloed en voert gif af. Pluk enkele bladeren om aan de kruidenboter of soep toe te voegen en al het vuil wordt verjaagd! Het is veel milder dan knoflook, dus diegenen die gevoelige magen hebben kunnen beter daslook gebruiken.
Daslook is slechts kort te plukken maar je hebt enkele weken de tijd. Het blad is het meest geneeskrachtig als het vóór de bloei geplukt wordt. Tijdens de bloei kan men zeker ook plukken maar de smaak van het blad is dan wat minder uitgesproken. De bloemen zijn ook eetbaar en zéér decoratief.
Naamgeving en familie
Daslook heeft als Latijnse naam Allium ursinum en heet in het Duits: bärlauch, Engels: ramsons /wild garlic, Frans: ail des ours. Daslook valt onder het plantengeslacht look, evenals ui, knoflook, prei, bieslook. Alle look-achtigen zijn echte reinigers, en onmisbaar in de voorjaarskuur. Door de aanwezigheid van zwavel zetten de look-planten de spijsvertering aan én zwavel heeft een ontsmettende werking. Het houdt de darmen schoon en reinigt het bloed! Look-soorten voorkomen koorts en ontstekingen en drukken iedere infectie de kop in. De aanwezigheid van fosfor komt je ook helpen en reeds in de middeleeuwen werd de denkbeeldige duivel weggejaagd door uien en knoflook in te zetten.
Groeiwijze:
Daslook groeit in het wild en stond tot 2017 op de lijst van beschermde plantsoorten in Nederland. Inmiddels is de plant van de lijst gehaald dus men zou in het wild mogen plukken.
Daslook heeft ondergrondse bloembolletjes die zich onder de grond uitzaaien. Het blad komt eind maart op, is lichtgroen glanzend, puntig, langwerpig en bloeit met witte stervormige bloemetjes. Als het kruid uitgebloeid is, blijft het zwarte zaad over dat gezaaid kan worden. Het is makkelijker om een bestaande plant te vermeerderen door de kluit te halveren, nadat het loof is afgestorven. Dan gaat het zichzelf ondergronds weer uitzaaien. En dat gaat snel, voor je het weet heb je een heel veld!
In het voorjaar overheerst daslook voor een korte periode het hele bloembed of de bosgrond. Eind mei is het klaar en gaat alle kracht weer naar de bolletjes in de grond.
Waarschuwing!!
Als je daslook in het wild gaat plukken let dan goed op, of pluk helemaal niet bij twijfel! Er vallen jaarlijks dodelijke slachtoffers omdat men de plant verwart met andere giftige, erop lijkende soorten! Planten die in het vroege voorjaar op daslook lijken zijn herfsttijloos en lelietje van dalen, beide giftig. In mijn tuin groeien daslook en lelietje echt naast elkaar. Het jonge blad van al deze planten lijkt erg veel op elkaar.
Hoe herken ik daslook:
-groen puntig blad
-elk blaadje heeft een eigen steel
-voorkant van het blad glanst, de achterkant is mat
-achterkant blad heeft een voelbare nerf in t midden, die knakt als je het blad buigt (de knak-test!)
-de knoflook-achtige geur
(dit is niet de belangrijkste, na 1 blaadje ruiken je handen naar knoflook)
-de witte stervormige bloemen
Werking
gas-verdrijvend
anti-parasitair
slijm-afvoerend
bloedsomloop-bevorderend
anti-bacterieel
Toepassingen
voorjaarsmoeheid
spijsverteringsstoornissen (vooral darmen)
geen eetlust
hoge bloeddruk
aderverkalking
Verhalen, sterrenkunde en symboliek
We zagen het al bij de naamgeving; de Duitse naam voor daslook is berenlook en in het Frans noemt men het knoflook van de beer. Ook bij de Latijnse naam Allium ursinum treffen we de verwijzing naar de beer aan; Ursus betekent letterlijk beer. Volgens een oud volksverhaal eten beren meteen daslook wanneer ze uit hun winterslaap ontwaken, om maag darmen en bloed te reinigen. Het is één van de eerste kruiden die boven de grond komt, voedzaam is én geneeskrachtig.
Vanuit de sterrenkunde is er een verhaal te vertellen over beren en sterren…. Iedereen kent het sterrenbeeld de Grote Beer (oftewel de steelpan, Ursa Major). Ze is makkelijk te zien aan onze sterrenhemel. Tegenover de Grote Beer staat het sterrenbeeld Ossenhoeder. De helderste ster uit de Ossenhoeder is Arcturus, vertaald met de berenhoeder. In het mythologische verhaal “Callisto en Arcos” vertelt men over het ontstaan van de twee eerder genoemde sterrenbeelden. In dit verhaal wordt koningsdochter Callisto door Jupiter in het sterrenbeeld de Grote Beer veranderd, haar zoon Arcos werd de ster Arcturus die achter haar staat en haar beschermt als het nodig is. Callisto’s sterrenbeeld (de Grote Beer) is altijd te zien, terwijl Arcturus verdwijnt aan de horizon. Ook dit is onderdeel van het verhaal.
Bij de Grieken was Arcturus belangrijk om de oogsttijd te bepalen, men kon aan die ster ook zien wanneer de beren hun winterslaap gingen houden, namelijk als Arcturus onder de horizon verdween. Ook nu kunnen we Arcturus soms zien, die prachtige heldere oranje-achtige ster die in juni aan de zuidelijke hemel staat, dichtbij zijn moeder de Grote Beer. Maar nu terug naar de aarde en praktisch aan de slag met de berenlook:
RECEPTEN:
Recepten
Daslook-pesto
Ingrediënten:
*100 gram daslook ( ongeveer 50 blaadjes)
*70 gram cashewnoten (walnoten kan ook )
*50 ml olijfolie
*zout naar smaak
Eventueel kan je een deel van de noten vervangen door kaas of parmezaanse kaas.
Dit maakt de smaak wat zachter.
Benodigdheden:
-staafmixer
-vergiet
-snijplank en scherp mes
Bereiding:
Was de daslook en dep de blaadjes droog.
Snijd het blad grof, doe het in de beker van de staafmixer en voeg de noten toe en de helft van de olijfolie tot het enigszins gemengd is. Dan de rest van de olijfolie toevoegen en zout naar smaak erbij doen. Eventueel extra noten, kaas of olijfolie toevoegen voor de juiste consistentie. Bewaren in de ijskast en binnen twee weken gebruiken. Men kan de pesto ook gedeeltelijk invriezen. Doe de pesto dan in een diepvriesblokjes-vorm. Als de pesto bevroren is uit de vorm halen en in een afgesloten plastic zak in de diepvries bewaren. Zo kan men telkens kleine hoeveelheden gebruiken.
Kruidenboter van daslook
*250 gram gezouten roomboter (kamertemperatuur)
*daslookblad naar smaak.
Hak het blad zo fijn mogelijk. Vervolgens kneed je de daslook met je handen door de roomboter. Er komt wel wat sap vrij uit het blad, dit blijft dan deels op de bodem van de mengkom liggen maar probeer het zoveel mogelijk door de boter te kneden. De boter wordt lichtgroen van kleur! Je kunt het invriezen, in plasticfolie. Dan nog een plastic zakje eromheen anders ruikt alles naar daslook. Blijft een jaar goed in de diepvries.
Daslook-rol (lunch voor twee personen)
Ingrediënten:
100 gram verse daslook
vier eieren
3 eetlepels roomkaas/boursin
een grote rode biet
een avocado
75 gram feta
zout
Bereiding
Verwarm de oven voor op 180 graden (hete lucht)Was de daslook, schud het water eraf en mix het met de eieren en een snufje zou tot een beslag. Giet het beslag op een met bakpapier beklede ovenplaat ( met een opstaande rand) en laat 7 minuten bakken.
Laat afkoelen buiten de oven. Besmeer het deeg met roomkaas en leg de
zeer dun gesneden plakjes biet erop. Dan komt de avocado en verkruimelde feta erbovenop.
Rol het deeg op tot een prachtige rol, snijd in stukjes. Serveer warm of koud.
Houdbaarheid
één a twee dagen in de ijskast
Laat de daslook het vuil uit je lichaam verjagen zodat je weerbaar het voorjaar door komt!
Medische disclaimer: In de kruiden-artikelen is informatie te vinden over kruiden en het (medicinaal) gebruik daarvan.De informatie is bedoeld als bron en niet als medisch handboek. Kruiden kunnen bij langdurig en ondeskundig gebruik schadelijk zijn. Kruiden kunnen de werking van andere geneesmiddelen beïnvloeden. Niet alle kruiden zijn voor iedereen geschikt. De auteur van deze artikelen kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor niet gewenste reacties op recepten, tips en instructies die gegeven worden in de artikelen.
© Brita Falk